प्राचीनकालमा निर्मित भारत र श्रीलंका जोड्ने समुद्रमाथि एउटा विचित्रको पुल रहेको छ । ३० कि.मि. लामो बालुवा, ढुंगा, चट्टान (प्राकृतिक बस्तु) बाट निर्मित यो पुललाई आदम पुल भनिन्छ । यसलाई भारतमा रामसेतु, बानर सेतु पनि भन्दछन् । रामायणको कथामा राम–रावण युद्धका बेला समुद्र देवताको शक्ति उपासनाद्वारा रामका सेना बाँदरहरुले ढुंगा तथा चट्टानह जोडेर बनाएको पुलको वर्णन छ । यही पुल तरेर रामका बाँदर सेना र राम–लक्ष्मणहरु लङ्का जान सकेको र रावणसँग युद्ध गरी जितेको तथ्य इतिहासले बताउँछ ।
यो पुल आजको भारतको दक्षिण–पूर्वी तटको किनारमा पर्ने ‘रामेश्वरम् द्वीप’ तथा श्रीलंकको उत्तरपश्चिमी तटमा पर्ने ‘मन्नार द्वीप’ जोड्ने गरी समुद्रम बनेको छ । यो खासमा चूना–पत्थर मिलेर बनेको एक श्रृंखला जस्तो देखिन्छ, यद्यपि यो प्राकृतिक रुपमै निर्मित थियो या रामका सेनाले बनाएका थिए भन्ने कुरा अहिलेसम्म यकिन हुन सकेको छैन । प्रचीन कालदेखि नै भारत तथा श्रीलंकालाई, स्थलमार्गले जोड्ने यो एक मात्र पुल थियो भन्नेमा वैज्ञानिक मत समेत रहेको छ तर आज आएर भारत तथा श्रीलंकाबीचको यो समुद्रमा पानी धेरै गहिरो हुँदै गएर पुल प्रयोगमा छैन ।
यो पुल बनाउनमा विशेषप्रकारको ढुङ्गाको प्रयोग भएको छ, जो समुद्रमा डुब्दैन र पानीमाथि उत्रिन्छ । रामायणका अनुसार पनि समुद्री देवता नल एवं नीलको मद्दतबाट पुल बनेको हो । ती दैवी शक्तिको स्पर्श भएपछि कुनै पनि ढुङ्गा यस समुद्रमा डुब्दैनथ्यो । आजकाल पनि यस्ता विशेष ढुङ्गा त्यस वरपर पाइन्छन्, जुन समुद्रमा खसाले पछि डुब्दैनन् । विज्ञानले पनि एक विशेष प्रकारको ‘प्यूमाइस’ नामको ढुङ्गा पत्ता लगाएको छ, जुन पानीमा राख्दा डुब्दैन र सतहमा उत्रन्छ ।
साभारः ‘रोचक तथ्य’ पुस्तकबाट
