काठमाडौँ । चीनको रकेट बूस्टर अन्तरिक्षमा नियन्त्रण बाहिर गएपछि सतर्कता अपनाइएको छ । नियन्त्रण बाहिर गएको रकेट जुनसुकै बेला जमिनमा खस्न सक्ने बताइएको छ ।
यो रकेट तीव्र गतिमा पृथ्वीतर्फ गइरहेको वैज्ञानिकहरुले बताएका छन् । यो कहिले र कहाँ खस्छ भन्ने अझै तय भइसकेको छैन तर अबको केही घण्टामा यो जहाँसुकै खस्न सक्ने अन्तरिक्ष विज्ञहरूको विश्वास छ ।
चिनियाँ रकेटका टुक्राहरू अमेरिका, भारत, चीन, दक्षिणपूर्वी एसिया, अष्ट्रेलिया र अफ्रिकाका केही भागमा खस्न सक्ने वैज्ञानिकहरूले बताएका छन् । यसैबीच, यो खतरालाई ध्यानमा राख्दै स्पेनले आफ्नो विमानस्थल बन्द गरेको छ । स्पेनका एयर ट्राफिक कन्ट्रोलरहरूले आफ्नो देशबाट गुज्रिरहेको २३ टनको चिनियाँ रकेटको भग्नावशेष देखेको स्पेनले बताएको छ ।
चीनको रकेट लङ मार्च ५ बीको कोर बूस्टर हो । यो अक्टोबर ३१ मा सुरु भएको थियो । यस रकेटको सहयोगमा तियाङ्गोन्जे स्पेस स्टेशनको लागि प्रयोगशाला मोड्युल अन्तरिक्षमा पठाइएको थियो । रिपोर्टका अनुसार यसको तौल लगभग २३ टन छ, जसको उचाई ५९ फिट छ । यदि यो रकेट शहर वा क्षेत्रमा खस्यो भने ठूलो मात्रामा जनधनको क्षति हुन सक्छ ।
अमेरिकी अन्तरिक्ष अनुसन्धान एजेन्सी ले चिनियाँ अन्तरिक्ष अधिकारीहरूले यो खतरा सिर्जना गरेको बताएको छ । नासाले विगतमा धेरै पटक चीनको यस्तो कार्यलाई गैरजिम्मेवारपूर्ण भन्दै आएको छ ।
दुई वर्षमा चिनियाँ रकेटको भग्नावशेष जमिनमा खसेको यो चौथो पटक हो । यसअघि जुलाई ३०–३१ को राति रकेटका केही टुक्रा पृथ्वीमा खसेका थिए । यो २५ टनको रकेटले जुलाई २४ मा चीनको अधूरो टियाङगोङ अन्तरिक्ष स्टेशन पूरा गर्न मोड्युलसहित उडेको थियो । यसबारे वैज्ञानिकहरूले पनि चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । जुलाई अघि, रकेटको भग्नावशेष मे २०२१ मा हिन्द महासागर र मे २०२० मा आइभरी कोस्टमा अवतरण भएको थियो। यद्यपी दुबै घटनामा कुनै पनि जनधनको क्षति भएको छैन ।
द एरोस्पेस कर्पोरेसनका अनुसार पृथ्वीको वायुमण्डलमा नजल्ने फोहोर जनसंख्या भएको क्षेत्रमा पर्न सक्छ तर यसका भग्नावशेषबाट हुने क्षतिको सम्भावना भने निकै कम छ । सन् २०१९ मा अमेरिकाको ओर्बिटल डोबरीज मिटिगेशन स्ट्याण्डर्ड प्राक्टिसेसले जारी गरेको प्रतिवेदनअनुसार अनियन्त्रित रकेट पृथ्वीमा पुनः प्रवेश गरेमा कसैलाई चोटपटक लाग्ने सम्भावना १० हजारमा एकजना मात्र हुने उल्लेख छ ।
