एजेन्सी – राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले आफ्ना रिजर्भमा रहेका सेनाको परिचालनको घोषणा गरेपछि रुसमा एक किसिमको युद्ध पुर्वको अवस्था सिर्जना भएको मिडिया रिपोर्ट आएका छन् ।
पुटिनले रिजर्भमा रहेका सेनाको आंशिक परिचालनको घोषणा भएपछि यस अघि सेनाको तालिम लिएकाहरु आफ्ना परिवारसँग बिदा हुदै गरेका तस्वीर र भिडियोहरु सार्बजनिक भए । जसमा परिवारका सदस्य भावुक देखिन्थे भने परिवार छोडेर जानेहरु अब युद्धमै जान लागेको हाउभाउ देखाइरहेको देखिन्थे ।
साथै पुटिनको घोषणापछि रूसबाट बाहिरका उडानहरूमा नाटकीय रूपमा यात्रु बढेको देखिएको छ । पुटिनको घोषणाको विरोधमा रुसका करिब ३० सहर र सहरमा विरोध प्रदर्शन भइरहेका छन् ।
द टाइम्सका अनुसार डाक्टर, शिक्षक र बैंक कर्मचारीहरूलाई सैन्य ड्युटीका लागि तयार हुन भनिएको छ । युक्रेन युद्धमा अप्रत्याशित असफलताको प्रतिक्रियास्वरूप रूसले अब आफ्नो रिजर्भ फोर्सबाट थप ३ लाख सेना बोलाएको छ । यसका पछाडि उनीहरुको मनसाय सेनामा थप विशेषज्ञ फौज थप्ने र युद्धको दिशा परिवर्तन गर्ने हो ।
रुसी सेनामा विभिन्न किसिमका ‘मानव संसाधन’ छन् । उदाहरणका लागि, इन्डेन्टर्ड सिपाहीहरू, धेरै वर्षसम्म भर्ना भएका पेशेवरहरू र एक वर्षको लागि अनिवार्य सैन्य सेवा गर्ने सैनिकहरू । यिनीहरु बीच ठूलो भिन्नता छ । त्यसपछि त्यहाँ रिजर्व सैनिकहरू छन्, यी मानिसहरू हुन् जसले सिपाहीको रूपमा यसअघि सेवा गरिसकेका छन् र निश्चित डिग्रीको तयारी कायम राखेका छन् ।
स्वयम्सेवकको रूपमा सेवा गर्ने पेशेवर सिपाहीहरूको विपरीत, धेरै रूसी सैनिकहरू अनिवार्य सेवा गर्ने सिपाहीहरू हुन् । रूसी सिपाहीहरूले प्राप्त गरेको प्रशिक्षण प्रश्नमा छ, र अधिक सम्पन्न र जानकार रूसीहरू सामान्यतया यस वातावरणको क्रूर प्रकृतिको कारणले यस प्रक्रियाबाट बच्न चाहन्छन् । युक्रेनलाई ‘विशेष सैन्य अपरेसन’को रूपमा रहेकोले रुसले कसलाई पठाउन सक्छ भन्ने कुरामा सीमित विकल्पहरू छन् । युद्धको समयमा बाहेक विदेशमा सेना पठाउनु अलोकप्रिय र निषेधित दुवै हो ।
रूसी सशस्त्र बलहरू आधुनिक व्यावसायिक सेनाहरू जस्तै नरहेको युक्रेन युद्धको असफलताबाट पुष्टि भएको छ । यसको मतलब यो होइन कि यो पहिले युक्रेनमा भएको थिएन, पक्कै पनि यो भएको छ र युक्रेनी सेनाले त्यस्ता सैनिकहरूलाई समातेको छ । रिजर्भ सेनाहरूले पनि युद्धमा भाग लिएका छन्, यद्यपि ठूलो मात्रामा स्वैच्छिक रूपमा । रूसी सशस्त्र सेनाहरू धेरै आधुनिक पेशेवर सेनाहरू जस्तै छैनन् ।
रूसको मामलामा, यसले आफ्नो त्रुटिपूर्ण र गहिरो अलोकप्रिय भर्ती मोडेललाई आधुनिकीकरण गर्न असफल भएको छ, जसले यसलाई खर्चिलो मात्र बनाएको छैन युद्धको मैदानमा पनि असफलता हाता लागेको छ ।
अब यो नयाँ आंशिक परिचालन अभियानले रुसलाई आफ्ना रिजर्भ कर्मचारीहरू बोलाउन मद्दत गर्छ, जसलाई यसले युक्रेनमा आफ्नो घट्दो सेनाहरू भर्नका लागि आफ्ना पूर्व सैनिकहरूको ठूलो भागबाट छनोट गर्नेछ ।
छोटकरीमा, रूसले अब स्वयंसेवकहरूमा भर पर्नु पर्दैन । यो निस्सन्देह, रसियाले ‘विशेष सैन्य अभियान’ सञ्चालन गरिरहेको छैन, तर पूर्ण स्तरको युद्धमा संलग्न छ भन्ने मौन मान्यता हो । थप सेना तैनाथ गर्न अनुमति दिनुका साथै यो परिचालनले वर्तमान द्वन्द्वलाई दोस्रो विश्वयुद्धको अनुभवसँग जोडेर देशभक्तिको भावना जगाउन खोजेको विश्लेषण भइरहेको छ ।
यसले उनलाई देशभित्रैबाट समर्थन होला जस्तो लागे पनि यथार्थमा यसको उल्टो असर भइरहेको छ । यद्यपि रूसमा युद्धको लागि समर्थन उच्च छ, सामान्य जनता सामान्यतया ठूलो मात्रामा द्वन्द्वको वास्तविकताबाट अछुतो छन् । तर यो गतिशीलता, चाहे आंशिक वा अन्यथा, यसलाई परिवर्तन गर्न सक्छ । युक्रेनमा रुसी सेनाको प्रदर्शन राम्रो भएको छैन ।
बेलायती सैन्य स्रोतहरूबाट अनुमान गरिएको छ कि हालसम्म ५० हजारभन्दा बढी रुसी सेनाको हताहत भएको छ, हालसालैका युद्धका घटनाहरूमा धेरै पीडितहरू देखिएका छन् ।
युक्रेन युद्धमा रुसी पक्षमा कति नोक्सानी भयो भन्ने यकिन आँकडा छैन तर रुस धेरै ठाउमा पछि हट्नुले ठुलो नोक्सान भएको अनुमान लगाउन सकिन्छ । रुसले आफ्नो नोक्सानलाई लुकाइरहेको छ । युक्रेनमा हालसम्म मृत्यु हुनेको संख्या धेरै रहेको आरोप छ । यद्यपि यो स्पष्ट छैन कि रूसले आफ्नो थप सेना कहाँ भेट्टाउनेछ, परिचालनले थप जातीय रूसीहरूलाई द्वन्द्वमा तान्न सक्छ, युद्धको वास्तविकता सेन्ट पिटर्सबर्ग र मस्को जस्ता जनसंख्या केन्द्रहरूको नजिक ल्याउँछ । समय बित्दै जाँदा यसले अपेक्षाकृत धनी शहरी रूसीहरूमा पुटिनको लोकप्रिय समर्थनलाई कम गर्न सक्छ ।
वैकल्पिक रूपमा, रूसले बलियो स्वतन्त्रता आन्दोलन भएका चेचेनहरू र साइबेरियाका मूल निवासी बुरियाटहरूलाई धेरैजसो लडाइँलाई आउटसोर्स गर्न जारी राख्न सक्छ । निस्सन्देह, यसले मस्को र यसका केही सीमावर्ती प्रान्तहरू बीचको तनाव बढाउने धम्की दिन्छ, जसले फरक प्रकारको घरेलु अस्थिरता निम्त्याउन सक्छ । अहिले पुटिनका अगाडी सबैभन्दा ठूलो चुनौती, निस्सन्देह, आफ्नो सेनालाई भर्नका लागि पर्याप्त स्वस्थ पुरुषहरू फेला पार्नु हुन सक्छ । रसियाले जहाँ पनि नयाँ सेनाहरू पाउँछ, तिनीहरूले द्वन्द्वमा धेरै प्रभाव पार्ने सम्भावना छैन ।
रिजर्भ फोर्सहरू सामान्यतया कम तयारीमा राखिन्छन्, र प्रशिक्षण र उपकरणको सन्दर्भमा, रूसले आफ्नो प्रारम्भिक आक्रमणमा तैनाथ गरेको सेनाको तुलनामा कम सक्षम हुने सम्भावना हुन्छ । उनीहरूले पूर्ण रूपमा प्रशिक्षित हुन पनि समय लिनेछन्, युक्रेनी पक्षलाई उनीहरूको भर्खरको लाभहरू सुदृढ गर्न र आसन्न रूसी आक्रमणको लागि तयारी गर्न समय दिँएको रुपमा पनि यसलाई बुझिएको छ । रूसलाई वास्तवमै पेशेवर, सुसज्जित सैनिकहरू चाहिन्छ जुन भेट्न गाह्रो छ ।
