वरिष्ठ काटुनिष्ट दुर्गा बराल (वात्स्यायन) लाई शनिबार पोखरामा नागरिक अभिनन्दन गरिएको छ । साहित्यिक संस्था पोखरेली युवा सांस्कृतिक परिवारको संयोजनमा यहाँका विभिन्न संघ संस्थाले उहाँलाई अभिनन्दनसँगै रथारोहण गरेका हुन् । कार्टुन मार्फत नेपाली समाजका विकृति, विसङ्गति र वेथितिका विरुद्ध प्रहार गर्ने बराललाई उहाँकै निवास पोखर–३ नदीपुरस्थित घरबाट रथारोहण गराई पोखराको विन्ध्यवासिनी मन्दिर परिसरमा पुगेर अभिनन्दन गरिएको थियो ।
थोरै शब्द, रेखाचित्र र रङका माध्यमबाट सटिक व्यङग्य प्रहार गर्न सक्ने बरालले राजनीतिक तथा सामाजिक विकृतिप्रति तीखो व्यङ्ग गरी समाजलाई सही बाटोमा हिडाउन् भूमिका खेलेको भन्दै अभिनन्दन गरिएको पोखरेली युवा सांस्कृतिक परिवारका अध्यक्ष उपेन्द्र पौडेलले बताउनुभयो ।
नागरिक अभिनन्दन कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिको रुपमा बोल्दै वरिष्ठ साहित्यकार सरुभक्त श्रेष्ठले वात्स्यानका कार्टुन समाजको ऐना भएको बताउनुभयो । ‘पोखरा आफैंमा सुन्दर शहर हो । सबैले देख्ने पोखरालाई क्यानभासमा लेख्ने बराल पानी रङ चलाउँनुहुन्छ । पानी रङ चलाउनु क्यानभासमा जोखिम हुन्छ । सानो मात्रै त्रुटि भयो भने सच्याउने ठाउँ नै हुँदैन । जोखिम मोलेरै उहाँले पोखरालाई पानी रङको पाठशाला मात्र हैन कलाको राजधानी नै बनाइदिनुभयो ।’ श्रेष्ठले भन्नुभयो ।
पोखरालाई ‘स्कुल अफ वाटर कलर’ का नामले चिनाउन बरालको महत्वपूर्ण योगदान भएको उहाँले बताउनुभयो । व्यङ्य चित्रलाई उचाइमा पुर्याउने बराललाई विश्वस्तरीय चित्रकारको रुपमा चिनिने गरिएको श्रेष्ठले भनाइ छ ।
साहित्यकार तथा कवि तीर्थ श्रेष्ठले छन्द अनुभूति हुने गरी कला प्रदर्शन गर्ने क्षमताका काटुनिष्ट बरालले चित्रकारिताको माध्यमबाट राजनीतिक विकृतिलाई व्यङ्गे प्रहार गर्नुभएको छ । पुरस्कार र पदको लोभमा कहिल्यै नलाग्ने बरालले पानी रंगका चित्रहरु मार्फत चित्रकारिता अगाडि वढाउन सफल हुनुभएको बताउनुभयो ।
अभिनन्दित व्यक्तित्व दुर्गा बराल (वात्स्यायन)ले आफू चित्रकारिता तर्फ आफ्नै घरको भान्सा कोठाको भित्तामा रहेका चित्रहरुबाट आकर्षित भई यस क्षेत्रमा लागेको बताउनुभयो । सानो उमेरमा गाउँघरका ढुंगाहरुमा चित्रहरु कोर्दे हिड्ने गरेको सम्झना पनि उहाँले सो अवसरमा व्यक्त गर्नुभयो ।
साधारण जीवन शैली अपनाउने बराल आफूलाई आम मानिस ठान्नुहुन्छ । पोखरेली युवा साँस्कृतिक परिवारले आफ्ना सम्मानित आजीवन सदस्य एवं सल्लाहकार दुर्गा बराल वात्स्यानलाई रथारोहण गरेको हो । चैत ४ गते शनिबार बराल ८० पूरा गरी ८१ वर्ष प्रवेशको अवसर पारेर पोखराका अन्य ३१ संस्थाले बराललाई अभिनन्दन गरेका हुन् ।
वि.स.२०३० सालमा नाफामा एकल कला प्रदर्शनी गर्नुभएका बरालले कलालाई आजसम्म पनि माया गरिरहनुभएको छ । वि.सं. १९९९ चैत ५ गते साविक आर्बा हालको पोखरा महानगरपालिका–१३ मा मध्यम वर्गीय किसान परिवारमा जन्मिएका दुर्गा बराल हरिवंश र कलावतीका जेठा छोरा दुर्गाले तीन वर्षको उमेरमै आमा गुमाउनु परेको थियो । पंचायत कालमा नै नाम चलेका पत्रपत्रिका राष्ट्रपुकार, मातृभूमि, प्राङ्गण, देशान्तर, सुरुचि, गोरखापत्र र कान्तिपुर दैनिकमा उहाँका कार्टुन प्रकाशन भएका छन् ।
इटली, स्वीटजरल्याण्ड, बेलायत, जर्मनी, तिब्बत, ,भारत, बङ्गलादेशमा उहाँले समूहगत कला प्रदर्शनी गर्नुभएको छ । उहाँले ६ पटक एकल प्रदर्शनी र सामूहिक रूपमा १ सय ५० वटा जति प्रदर्शनी गर्नुभएको छ । २०४० सालमा उनले ‘चोक र तमसुक’ शृङ्खलाका कला प्रदर्शनी गर्नुभयो जसले नेपाली समाजको यर्थाथलाई झल्काएको छ ।
बराल सर्वोत्तम कला पुरस्कार २०३८, शिरोमणि पुरस्कार २०४९, नवरत्न सम्मान २०५९, विपी कोइराला पत्रकारिता पुरस्कार २०६९, गोपालदास पत्रकारिता पुरस्कार २०६३, प्रेस स्वतन्त्रता सेनानी २०६४, राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कार २०६४, जगदम्बाश्री पुरस्कार २०७३ बाट सम्मानित हुनुभएको छ ।
