काठमाडौं — विश्वभर मानसिक रोगीको सङख्या बढ्दै गएको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार विश्वभरका २५ प्रतिशत मानिस कुनै न कुनै प्रकारको मानसिक समस्याबाट पीडित छन् । नेपालमा पनि कूल जनसंख्याको २० देखि २५ प्रतिशतमा कुनै न कुनै किसिमको मानसिक रोग भएको पाइन्छ ।
डिप्रेशन, एन्जाईटी, मेनिया, सिजोफोर्नीया, दुव्र्यशनी र डिमेन्सीया लगायतका मानसिक रोग नेपालमा बढी पाइएको छ । त्यसमा पनि डिप्रेशन र एन्जाईटीका समस्या बढी भएको ०७७ सालमा गरिएको राष्ट्रिय मानसिक स्वास्थ्य सर्वेक्षण नेपालको तथ्याङक छ । तथ्याङक अनुसार १३ देखि १७ वर्षका ५ दशमलब २ प्रतिशत र १८ वर्ष माथिका १० प्रतिशत मानिसमा विभिन्न किसिमका मानसिक रोग देखिएको छ ।
नेपालमा गरिबी, बेरोजगार, पारिवारिक विचलन, घरेलु हिंसा, लागुपदार्थ सेवन, वैदेशिक रोजगार, दैवी प्रकोप, सामाजिक सञ्जाल, लगायतको कारण नेपालमा मानसिक रोग देखिने गरेको मनोविदको तर्क छ । किशोरावस्था र युवाहरुमा सामाजिक सञ्जालका कारण बढी समस्या देखिएको मनोविद् डा. गोपाल ढकाल बताउँछन् ।
देशको केन्द्रीय मानसिक रोग अस्पताल पाटनमा विरामीको चाप बढ्दा बेड पाउनै मसश्की छ । ५० शैय्याको क्षमताको अस्पतालमा दैनिक १ सय ५० विरामीहरु आउने गरेको अस्पतालले बताएको छ । ति मध्ये ५० जना भर्ना गरेर उपचार गर्नुपर्ने जटिल विरामी भएपनि शैय्या अभाव हुँदा फर्काउनु परेको पाटन अस्प्तालका निर्देशक डा. अनन्त प्रसाद अधिकारी बताउँछन् ।
पाटन अस्पतालमा आर्थिक वर्ष ०७६/७७ मा झण्डै ३६ हजार, ०७७/०७८ मा २८ हजारबढी र ०७८/०७९को ७ महिनामा २८ हजार ८५० जना मनोरोगका विरामी आएको तथ्याङक छ । कोरोना महामारीको समयमा डिप्रेशन, एन्जाईटी र स्ट्रेस डिसअर्डरका विरामी धेरै आएको अस्पतालले बताएको छ ।
नेपालमा दैनिक २० जनाले आत्महत्या गर्ने मध्ये ८५ प्रतिशत मनोरोगका विरामी भएको सर्वेक्षणले देखाएको छ । मानसिक अस्वास्थ्यताका कारण हत्या, हिंसा लगायत जघन्य अपराध समेतका घटना बढेको छ । तर, रोगको पहिचान र बेलैमा उपचार गर्न सकियो भने सहजै निको हुन्छ ।
