रौँको जरामा पोषण नपुग्नु, कपालमा चायाँ पर्नु, टाउकाको रौँको दाद आदि कारणले रौँ झर्दछ । यस्तै प्रकारले विभिन्न प्रकारको साबुनको प्रयोग, वृद्धावस्था, मानसिक तनाव र महिलामा महिनावारी सुक्ने बेलामा रौँ झर्दछ ।
घरेलु उपचार
– कागतीको रस १० ग्राममा नरिवलको तेल समभाग फिटेर औँलाका टुप्पाले रौँका जरा भिज्ने गरी मोल्ने र कपालमा रुमाल बाँधेर सुत्ने । बिहान रिठोको दाना घोलेको पानीले या मनतातो पानीले नुहाउने ।
– आलसको तेल खराएर वरका पात टुक्राटुक्रा पारी त्यसमा डढाउने र तेल छानेर राख्ने । बिहान–बेलुका रौँका जरामा या खुइले टाउकोमा केही दिनसम्म घस्ने ।
– बकाइनोको गेडा तोरीको तेलमा फुराएर डढेपछि त्यसको खरानी र त्यही तताएको तेल मल्हम बनाई केही दिनसम्म शिरमा लेप गर्नाले खल्वाट टाउकोबाट रौँ निस्कन सहयोग गर्छ ।
– धनियाँको धूलो कागतीको चुकमा मिलाएर केही दिनसम्म लेप गरे खुइलिएको ठाउँमा रौँ निस्कन सक्छ ।
– कागतीको बियाँ पानीमा पिसेर खुइलिएको ठाउँमा केही दिनसम्म लेप लगाए फेरि रौँ उम्रन सक्छ ।
– हात्तीको दाँत पोलेको खरानी तोरीको तेलमा फिटेर खुइलिएको ठाउँमा केही दिन लगाए रौँ उम्रन्छ ।
– कागतीको रसमा हरियो अमला पिसेर बाक्लो लेदा भएपछि रौँका जरामा मोल्ने गर्नाले रौँ झर्न थामिन्छ र रौँ कालो, नरम र लामो पनि हुन्छ ।
– कागतीको रस वरको दाह्री (वरको बोटमा उम्रेका मसिना जरा) मसिनो गरी पिसेर रौँका जरामा मोल्ने । एक घन्टापछि नुहाएर कपालमा नरिवलको तेल लगाउने । यसले रौँ झर्न बन्द हुन्छ र रौँ पनि लामो हुन्छ ।
साभारः ‘योगतन्त्र’ पुस्तकबाट
