चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमले चीनमा एक करोड बीस लाखदेखि एक करोड पचास लाखसम्म मानिसमा फोक्सोमा गाँठा देखिएको खुलासा गरेपछि व्यापक चिन्ता उत्पन्न भएको छ। यो संख्या देशमा मधुमेह भएका बिरामीको संख्याभन्दा पनि बढी हो।
जनवरी आठमा प्रकाशित सरकारी स्वामित्वको पत्रिकाको प्रतिवेदनअनुसार कोरोना महामारीपछिको अवधिमा नियमित स्वास्थ्य परीक्षणका क्रममा फोक्सोका गाँठा पत्ता लाग्ने दर तीव्र रूपमा बढेको छ। अधिकारीहरूले यस वृद्धिलाई स्वास्थ्य परीक्षण प्रविधिको प्रयोग बढ्नुको परिणाम भन्दै आएका छन्।
चीनका प्रमुख श्वासप्रश्वास रोग विज्ञ चुङ नानसानले अधिकांश फोक्सोका गाँठा घातक नभएको बताए पनि करिब एघार प्रतिशतमा क्यान्सर बन्ने जोखिम रहेको स्वीकार गरेका छन्। उनले कोरोना संक्रमण र वातावरणीय प्रदूषणलाई मुख्य कारणका रूपमा उल्लेख गरे।
तर स्वतन्त्र विज्ञ र सर्वसाधारण भने सरकारी व्याख्याप्रति सन्तुष्ट देखिएका छैनन्। जैविक विज्ञानका अध्येता सियाओस्यू सियान लिनका अनुसार यो समस्या दीर्घकालीन वायु प्रदूषण, पटक–पटकको कोरोना संक्रमण र स्वदेशमै उत्पादित कोरोना खोपसँग सम्बन्धित जटिलतासँग जोडिएको हुनसक्छ।
उनका अनुसार प्रारम्भिक कोरोना भाइरसले मुख्य रूपमा फोक्सोमा आक्रमण गरेकाले धेरैमा दीर्घकालीन असर देखिएको छ। साथै, खोपका दीर्घकालीन असरबारे सरकारले पारदर्शी अनुसन्धान नगरेको आरोप पनि उनले लगाए।
केही बिरामीहरूले खोप लगाएपछि फोक्सोमा गाँठा र अन्य दीर्घ रोग देखा परेको बताएका छन्। पीडितहरूका अनुसार क्षतिपूर्तिको माग गर्दा राज्य संयन्त्रबाट दबाब र बेवास्ता सहनुपरेको छ।
यसैबीच, सरकारी पत्रिकाले फोक्सोका गाँठा भएका बिरामीका लागि बीमा र प्रविधिमा आधारित उपचार कार्यक्रमको प्रचारमा जोड दिएको छ। आलोचकहरूका अनुसार यस्ता कार्यक्रमले स्वास्थ्य व्यवस्थामा रहेको कमजोरीबाट जनधारणा मोड्ने प्रयास मात्र हो।
चीनमा फोक्सोको क्यान्सर सबैभन्दा घातक क्यान्सरका रूपमा रहेको र प्रायः ढिलो चरणमा मात्र पत्ता लाग्ने अवस्थालाई हेर्दा, फोक्सोका गाँठा बढ्दै जानु गम्भीर सार्वजनिक स्वास्थ्य चुनौतीका रूपमा देखिएको छ। यसले अझ पारदर्शिता, स्वतन्त्र अनुसन्धान र उत्तरदायित्वको मागलाई बलियो बनाएको छ।
