चाणक्यका केही अमर वाणीहरुः
१) जीवनमा सजगता अत्यावश्यक छ, त्यसैले दुई ब्राह्मणको बीचबाट हिँड्नुको अर्थ हो तपाईं तिनको वाद–विवादमा विघ्न पर्नु हुन्छ । अतः कहिल्यै तिनका बीचबाट नहिँड्नु । ब्राह्मण र अग्निको बीचबाट गुज्रिनुको अर्थ यही हो कि तपाईं तिनको अग्निहोत्रमा विघ्न पार्नुहुन्छ । पति–पत्नी र स्वामी–सेवकको बीचमा जब वार्तालाप चल्दछ । त्यसबीचबाट हिँडेर तर्पांले विघ्न पार्न सक्छ । यसरी गोरु र हलोको बीचबाट निस्किँदा चोट लाग्ने डर हुन्छ । अतः यस्ता कुरामा ध्यान दिनुपर्छ ।
२) मित्रको गोप्य रहस्यलाई कहिल्यै प्रकट गर्नु हुँदैन । यसले केवल शत्रुता जन्मिन्छ ।
३) जो प्रभुमा पूर्णतः समर्पित भएर उसको नाम निरन्तर जप्दछ, सम्झिरहन्छ, उसका सबै पाप स्वतः नष्ट हुन्छन् ।
४) जो व्यक्ति जीवनमा सावधान रहन्छ, उसलाई डरले कहिल्यै सताउँदैन । भाव यो हो कि परिश्रमबाट समृद्धि हुन्छ, प्रभु स्मरणले पाप नाश हुन्छ, सहनशीलताले संघर्षको अन्त्य हुन्छ र सजगता भए भय कहिल्यै हुँदैन ।
५) वास्नादार फूलको एउटै रुखले वन सुगन्धित हुन्छ, जसरी असल पुत्रले कुल ।
६) जसरी फूलमा वास्ना, तिलमा तेल, दाउरामा अग्नि, दूधमा घ्यू विद्यमान हुन्छ त्यसरी नै शरीरमा आत्मा विद्यमान छ ।
७) गुणले सबै स्थानमा आफ्नो आदर प्राप्त गर्छ ।
८) दानवृत्ति, मिष्ट भाषण, धैर्य र सम्यक ज्ञानको गुण जन्मजात हुन्छन् । यी अभ्यासबाट आउँदैनन् ।
९) व्यक्तित्वको पहिचान व्यक्तिको शील–स्वभाव, उसको कर्म, उसको गुण र उसका त्याग भावनाद्वारा हुन्छ ।
१०) प्राणीले जस्तो भोजन गर्छ, उसका त्यस्तै सन्तान हुन्छन् ।
साभारः ‘महापुरुषहरुका अमर वाणी’ पुस्तकबाट
