काठमाडौं। गद्दी त्यागेको दुई दशकपछि पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र फेरि राजकीय महत्वाकांक्षासहित अगाडि आउन खोजिरहेका छन्। ७८ वर्षको उमेरमा ‘श्री ५ महाराजाधिराज’को नाममा विज्ञप्ति जारी गर्दै जनताको साथ खोज्नु, राजनीतिक पुनरागमनको संकेत मात्र होइन, उनको अहंकारी लालसाको पुनरुत्थान हो।
राजनीतिक सत्ताको स्वाद चाखिसकेका शासकहरूलाई सत्ताबाट अलग हुन कठिन हुन्छ, विशेषतः जब उनीहरू निरंकुश शासन प्रणालीका अभ्यस्त छन्। ज्ञानेन्द्र पनि यसको अपवाद होइनन्। प्रजातान्त्रिक संस्कार भएका मुलुकहरूमा सत्ता हस्तान्तरण स्वाभाविक हुन्छ, तर सत्ता गुमाएका महत्त्वाकांक्षी शासकहरू सधैं कुनै न कुनै तिकडममा हुन्छन्।
दरबार हत्याकाण्डले उनी गद्दीमा पुगे, जुन उनको स्वाभाविक हक थिएन। गद्दी चढ्नासाथ उनले हत्याकाण्ड भएको दरबार भत्काइदिए। किन? प्रमाण मेट्न? सत्य गाड्न? आजसम्म उनले त्यसबारे कुनै स्पष्टता दिएका छैनन्।
जब गद्दीमाथि उनी टिक्न सकेनन्, लोकतन्त्रलाई कुल्चने प्रयास गरे। ‘म दाजु (राजा वीरेन्द्र) जस्तो टुलुटुलु हेर्ने राजा होइन’ भन्दै जनताको टाउकोमा लाठी बर्साउन आदेश दिने शासकले आज आएर जनताको साथ खोज्नु विडम्बना मात्र होइन, निर्लज्जता पनि हो। दुई वर्षभित्रै उनको निरंकुश शासन ताशको पत्ताजस्तै ढल्यो।
अब प्रश्न उठ्छ— ज्ञानेन्द्रको विज्ञप्तिको असली उद्देश्य के हो? के उनी लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई स्वीकार गर्दै सक्रिय राजनीतिमा आउन चाहन्छन्? कि फेरि गद्दीको सपना देखिरहेका छन्? यदि चुनाव लड्न खोजेका हुन् भने त्यो प्रजातान्त्रिक अभ्यासभित्र अटाउँछ। तर यदि पुनः ‘राजा’ बन्ने सपना देख्दै जनताको साथ खोजेका हुन् भने, उनी सपना देख्न सक्छन्, तर जनताले उनलाई फेरि स्वीकार्ने आधार शून्य छ।
केवल वर्तमान सत्ताको अकर्मण्यता र नेताहरूको भ्रष्टाचारकै सेतो झण्डा बोक्दै ज्ञानेन्द्र फर्किन सक्छन्? नेपालको राजतन्त्र एकपटक जनताको आवाजमा समाप्त भइसकेको छ। अब कुनै हिन्दू राष्ट्रवादी शक्तिको सहाराले उनी पुनः गद्दीमा फर्कने कल्पना गरिरहेका हुन् भने, त्यो दिवास्वप्न मात्र हुनेछ।
र, अन्त्यमा, ज्ञानेन्द्रपछि गद्दीमा पारस शाह आउने कुरा त झन् कल्पनासम्म गर्न सकिँदैन। पारस शाहको छवि ‘राजपरिवारको सबैभन्दा बदनाम पात्र’को रूपमा स्थापित भइसकेको छ। ज्ञानेन्द्रको राजतन्त्र फिर्तीको सपना केवल इतिहासमै सीमित हुनेछ।
