काठमाडौँ – चाणक्य नीतिमा धेरै महत्त्वपूर्ण कुराहरू भनिएका छन्, जसले हामीलाई जीवनमा सफलता प्राप्त गर्न मार्गदर्शन गर्दछ। एउटा महत्त्वपूर्ण पाठ के हो भने यदि कसैले तपाईंको प्रशंसा गरिरहेको छ भने, तपाईं खुसी हुनुको सट्टा सतर्क हुनुपर्छ। चाणक्यले यो किन भने र हाम्रो जीवनमा यो विचारको के महत्त्व छ, जानौं।
चाणक्य नीति: प्रशंसा सधैं सत्य हुँदैन
चाणक्यका अनुसार हरेक प्रशंसा सत्य हुँदैन। धेरै पटक मानिसहरूले आफ्नो स्वार्थको लागि अरूको प्रशंसा गर्छन्। तिनीहरू अगाडि मीठा कुरा गर्छन्, तर पछाडि केही अर्कै उद्देश्य राख्छन्। यस्तो अवस्थामा, व्यक्तिले आँखा चिम्लेर विश्वास गर्नु हुँदैन, तर ध्यानपूर्वक सोच्नु पर्छ।
छल र स्वार्थी प्रशंसा
धेरै पटक मानिसहरूले आफ्नो आवश्यकता पूरा गर्न तपाईंको प्रशंसा गर्छन्। तपाईंको विश्वास जित्नको लागि तिनीहरू तपाईंका गुणहरूलाई बढाइचढाइ गर्छन्, तर आफ्नो काम सकिने बित्तिकै, तिनीहरू तपाईंबाट टाढा जान्छन्। त्यसैले, सोचविचार नगरी प्रशंसा स्वीकार गर्नु हानिकारक हुन सक्छ।
वास्तविक र नक्कली प्रशंसा कसरी पहिचान गर्ने ?
स्वार्थ चिन्नुहोस्: यदि कसैले तपाईंको कारण बिना बारम्बार प्रशंसा गरिरहेको छ भने, यसको पछाडि कुनै स्वार्थ छ कि छैन भनेर सोच्नुहोस्।
कार्यहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्नुहोस्: तपाईंले प्रशंसा गर्नुभएको व्यक्तिको विगतको व्यवहार र कार्यहरू हेर्नुहोस्। के उसले सबैको प्रशंसा गर्छ, वा केवल तिम्रो ?
सन्तुलन कायम राख्नुहोस्: यदि कसैले तपाईंको धेरै प्रशंसा गरिरहेको छ भने, आफ्नो व्यवहारमा सन्तुलन कायम राख्नुहोस् र अहंकारबाट बच्नुहोस्।
सत्यता जाँच्नुहोस्: आफ्नो मूल्याङ्कन गर्नुहोस् र हेर्नुहोस् कि भनिएका कुराहरू तपाईंको व्यक्तित्वको बारेमा साँच्चै सत्य छन् कि छैनन्।
होसियार रहनु बुद्धिमानी हो
चाणक्य नीतिका अनुसार प्रशंसाको समयमा उत्साहमा निर्णय लिनु मूर्खतापूर्ण हुन सक्छ। साँच्चै बुद्धिमान व्यक्ति त्यो हो जो प्रशंसा सुनेपछि सतर्क हुन्छ र आफ्ना कमजोरीहरूलाई सुधार्ने प्रयास गर्छ। त्यसैले जब तपाईंको प्रशंसा हुन्छ, खुसी हुनुको सट्टा, सावधान रहनुहोस् र बुद्धिमानीपूर्वक अगाडि बढ्नुहोस्।
