काठमाडौँ– संसारमा आमाको ममतालाई कुनै चीजसँग तुलना गरिँदैन । आमाको ममता मानिसमा मात्र नभएर जनावरहरुमा पनि उतिकै देखिन्छ । तर संसारमा अनौठो प्रजातीको चरा पनि छन्, जसले सन्तानबीच पनि पक्षपाती व्यवहार गर्ने गर्छ ।
जसका बारेमा थाहा पाउने बित्तिकै तपाईं अचम्मित हुनुहुनेछ । किनभने यो चरा प्रेम र बफादारीका लागि पनि उत्तिकै परिचित छ । यति मात्रै नभई यो चराले आफ्नो सन्तानहरुको शारीरिक बनावटका आधारमा भेदभाव पनि गर्छ । यो चराको नाम हो ‘स्कार्लेट मकाउ’ ।
संसारकै बुद्धिमानी पन्छी पनि मानिने यो चराले आफ्ना चल्लाहहरूमा भेदभाव गर्छ । यसले गर्दा यो चरा लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ । चरालाई लोप हुनबाट बचाउनका लागि वैज्ञानिकहरुले यो चराका बारेमा अनुसन्धान पनि गर्न थालेका छन् ।
चल्लाहरूसँग पक्षपात
टेक्सास ए एन्ड एम कलेज अफ भेटेरिनरी मेडिसिन एण्ड बायोमेडिकल साइन्सेसका अनुसन्धानकर्ताहरूले गरेको अध्ययनका अनुसार स्कार्लेट मकाउ नामक चरा आफ्ना बच्चाहरूका लागि पक्षपाती रहेको देखाएको छ । यो उसको स्वभावको क्रूर पक्ष हो ।
ती चराले आफ्ना बचेरालाई मन नपराउने वा माया नगर्ने भन्ने चाहीँ होइन । उनीहरुसँग प्रचुर मात्रामा स्रोत साधन हुँदाहुँदै पनि कतिपयलाई जानाजानी आफ्ना साना चल्लाहरूलाई खुवाउँदैनन् । सन्तानले गर्ने भेदभावका कारण केही चल्ला मात्रै बाँच्ने कला सिक्छन् ।
स्कार्लेट म्याकाउले उनीहरूले राखेका भन्दा धेरै बच्चाहरू उत्पादन गर्छन् । अध्ययनका अनुसार यो चराको दोस्रो गुडको २६ प्रतिशत, तेस्रो र चौथोको अण्डाको निस्कनुभन्दा पहिले नै चल्लाहरु मर्ने गर्छन् ।
आफ्नै सन्तानमा पनि किन भेदभाव ?
अचम्मको कुरा के छ भने यस्ता मनमोहक प्राणीले आफ्ना सन्तानलाई मर्न कसरी छोड्न सक्छन् ? वैज्ञानिकका अनुसार यसमा चराको आमाबाबुको भूमिका कम जटिल छैन । सबै चल्ला एकै दिनमा निस्कँदैनन् किनभने स्कार्लेट म्याकाउले लामो समयसम्म अण्डा दिन्छन् ।
अण्डाबाट विभिन्न दिनमा बच्चाहरू निस्कने आमाबाबुको खाना निर्णयलाई असर गर्छ भनेर कसैले याद गरेको थिएनन् । ह्याचिङ अवधि चार वा बढी दिनमा फरक हुँदा प्रत्येकको लागि अभिभावकीय हेरचाह फरक हुन्छ । यो भिन्नताले सबैभन्दा सानो चल्लाहरूमा आमाले गर्ने बेवास्ता र भोकमरीबाट मृत्यु निम्त्याउँछ ।
यी नतिजाहरूलाई ध्यानमा राख्दै टेक्सास ए एन्ड एमका वैज्ञानिकहरूले उपेक्षित चल्लाहरूमा हुने मृत्युलाई कम गर्दै यस समस्याको समाधान खोजेका छन् ।
उपेक्षित चल्लाहरूका लागि ‘पालक अभिभावक’ ले यस गम्भीर समस्याको समाधान हुनसक्ने अनुसन्धानकर्ताहरूले प्रस्ताव गरेका छन् । अर्थात् मूल आमाबाबुलाई उनीहरूलाई हुर्काउनका लागि कुनै दबाब नपरोस् भनेर अन्य बच्चाहरूलाई अन्य तरिकाले हुर्काउने व्यवस्था छ ।
यो मानव हस्तक्षेप जस्तो लागे पनि यसको संरक्षणका लागि यही नै सहि उपाय रहेको अनुसन्धानकर्ताहरूले निचोड निकालेका छन् ।
अपेक्षित चल्लाहरूलाई बचाउन तिनीहरूलाई केही हप्ताका लागि कैदमा राखिन्छ । त्यसपछि चल्लाहरू समान विकास चरणमा छन् वा शिकारका कारण आफ्ना सबै चल्लाहरू गुमाइसकेका मकाउहरूको गुँडमा राखिन्छन् ।
पालन कार्यक्रमको सफलता सबै चल्लाहरू लगभग एउटै आकारको देखिने सुनिश्चित गर्नमा निहित हुन्छ । यो परिचितताले पालनपोषण अभिभावकहरूलाई अनाथ चल्लाहरूलाई आफ्नै रूपमा स्वीकार गर्न प्रोत्साहन दिन्छ ।
