काठमाडौँ । रुस–युक्रेन युद्धले फेरि उग्र रुप लिएको छ । २०२३ को शुरुवातको दुई दिनमा दुवै पक्षबाट ११३ सैनिकको मृत्यु भएको छ । युक्रेनी सेनाका अनुसार माकिभ्कामा अमेरिकी हिमार्स रकेटको एउटै आक्रमणमा ६३ रुसी सैनिक मारिएका छन् । यसै क्रममा रुसी सेनाले आइतबार र सोमबार लुहान्स्कमा ५० भन्दा बढी युक्रेनी सैनिक मारिएको बताएको छ ।
लुहान्स्कमा रुसी नियुक्त प्रशासक इगोर स्ट्रेलकोभले युक्रेनी आक्रमणमा सयौं सैनिक मारिएको बताएका छन् । यसै क्रममा रुसी सेनाले पछिल्लो एक दिनमा युक्रेनी सेनाले लुहान्स्क र डोनेस्कमा ४०० वटा हमला गरेको जसका कारण करिब १६ हजार घर बिजुलीविहीन रहेको बताएको छ ।
१० महिनाअघि युद्ध सुरु भएयता रुसले एउटै घटनामा ६० भन्दा बढी सैनिकको मृत्यु भएको स्वीकार गरेको यो पहिलो पटक हो । यसलाई रुसका लागि ठूलो धक्का मानिएको छ । रुसलाई ठूलो क्षति पुर्याउनुको पछाडि अमेरिकी हिमार्स मिसाइल प्रणाली रहेको बताइएको छ ।
आखिर, हिमार्स मिसाइल प्रणाली के हो रु यसका विशेषताहरू के हुन् रु युक्रेनको लागि यो कसरी उपयोगी साबित भएको छ रु के हिमर्स युक्रेनका लागि टर्निङ प्वाइन्ट हुन सक्छ रु के रुससँग यसको जवाफ छ रु हिमार्स प्रणालीको प्रयोगको इतिहास के हो रु हिमार्स प्रणाली कति देशमा प्रयोग भइरहेको छ ?
अमेरिकी हतियार निर्माता लकहिड मार्टिनले हिमार्स, हाई मोबिलिटी आर्टिलरी रकेट प्रणाली विकास गरेको छ । यो प्राविधिक रूपमा उन्नत, किफायती र टिकाउ मिसाइल प्रणाली हो । पाङ्ग्राको चेसिसमा मल्टिपल प्रक्षेपण रकेट प्रणाली फायरपावर प्रदान गर्दै, हिमार्स एमएलआरएस लन्चर प्रणालीमा सबैभन्दा नयाँ थपिएको छ । हिमार्स पाँच टनको ट्रकमा राखिएको छ, जसले लगातार छवटा निर्देशित मिसाइलहरू प्रहार गर्न सक्छ ।
हिमार्स मिसाइल प्रणालीका विशेषताहरू के छन् ?
हिमार्सका निर्माताहरूका अनुसार संसारभरि ५४० भन्दा बढी फिल्ड सिस्टमहरू छन्, जुन २० लाख घण्टाभन्दा बढी लडाईमा खटिएका छन् ।
हिमार्सले शूट–एन्ड–स्कूट क्षमता प्रयोग गर्दछ, जसको मतलब मिसाइल निकालिन्छ र तुरुन्तै आफ्नो स्थिति छोड्छ । यसले चालक दल र सवारीसाधनलाई उच्च जोखिमयुक्त वातावरणमा फ्लोट राख्न मद्दत गर्छ । हिमार्सले केही मिनेटमा फायर गर्न, सार्न र पुनस् लोड गर्न सक्छ, यसले विरोधीको हिमार्सलाई पत्ता लगाउन र लक्ष्य गर्न गाह्रो बनाउँछ ।
युक्रेनको लागि यो कसरी उपयोगी साबित भएको छ ?
रिपोर्टका अनुसार युक्रेनमा जुनको अन्त्य वा जुलाईको शुरुमा हिमर्सको प्रयोग सुरु भएको थियो । पहिलो पटक, रूसी सीमाना लगभग ३० माइल पछाडी एक गोला बारूद डिपोमा आक्रमण भएको थियो । युक्रेनले लिसिचान्स्कमा भएको मिसाइल आक्रमणमा हेमर्सले १०० सैनिक मारेको दाबी गरेको छ । यसबाहेक लुहान्स्कको पोपस्नामा मिसाइल आक्रमणमा १०० रुसी नागरिकको मृत्यु भएको दाबी पनि गरेको छ । दुवै आक्रमणमा हिमार्सको संलग्नता रहेको अनुमान गरिएको छ ।
