सपना एक सामान्य स्वभाविक प्रक्रिया हो । सबै मानिसले सपना देख्छन् । स्वप्नशास्त्रका अनुसार सपनाको केही न केही अर्थ हुन्छ । प्राचीन धर्मग्रन्थ वाल्मिकी रामायण, अग्नी पुराण आदिमा सपनाको माध्यमबाट भविष्यमा हुने घटनाहरुको बारेमा जानकारी पाएको वर्णन भेटिन्छ । सपना शास्त्रले पनि सपनामा जे देखिन्छ त्यसको वास्तविक जीवनसँग कुनै न कुनै सम्बन्ध हुन्छ भनेको छ ।
सपना कहिले राम्रो र कहिले नराम्रो अर्थात् डरलाग्दो देखिन्छ । डरलाग्दो सपना देखेपछि कतिपय मानिस पसिना–पसिना भएर ब्युँझन्छन् । त्यस्ता डरलाग्दा अथवा नराम्रो सपना रोगको लक्षण देखिनुभन्दा अघि पनि देखिन सक्छ ।
अनिद्राको समस्या भएको बेला पनि नराम्रा सपना देखिनसकछ । यस्तो अवस्थामा केही क्षणका लागि श्वासप्रश्वासमा पनि समस्या आउन सक्छ । मुटुको खराबीका कारण पनि नियमित नराम्रा सपना देखिन्ट । यस्तो अवस्थामा नराम्रा सपना देख्ने मानिसमा मुटुको चाल अनियमित हुने, छाति दुख्ने र मुटुको समस्या आउँदा फोक्सोमा पानी जम्ने सम्भावना हुन्छ, जसले गर्दा श्वासप्रश्वासमा समस्या आउँछ ।
मिर्गौलामा संक्रमण, रुघाखोकीजस्ता संक्रमण भएका मानिसले पनि नराम्रा सपना देख्न सक्ने विभिन्न अध्ययनहरुले देखाएको पाइन्छ । अति खराब सपना देख्नु पार्किन्सन रोगको प्रारम्भिक सङ्केत पनि हुनसक्छ र माइग्रेनले पनि नराम्रा सपना देखाउँछ । रजस्वलाको समयमा महिलाहरुले पनि अनेक थरि सपना देख्छन् ।
