एउटा महत्वपूर्ण खनिज लिथियमको माग र आपूर्ति, अष्ट्रेलिया र भारत बीचको महत्वपूर्ण खनिज सम्बन्धको केन्द्रबिन्दु हो। लिथियम आपूर्ति भारतको हरित संक्रमणको लागि महत्वपूर्ण छ। यस वर्षको सुरुमा भारतका कोइला तथा खनिज मन्त्री प्रह्लाद जोशीले दुई देशबीचको महत्वपूर्ण खनिज आपूर्ति शृङ्खलाहरूमा सहयोग सुनिश्चित गर्न अस्ट्रेलियाको भ्रमण गरेका थिए।
लिथियमले नवीकरणीय ऊर्जा संक्रमणको प्रयासमा खेल्ने केन्द्रीय भूमिकाका कारण विगत केही वर्षहरूमा यसको माग बढ्दोे छ । यी उच्च मागहरू ऊर्जा क्षेत्रमा यी खनिजहरूको अधिक उपयोगिताको परिणाम हुन्। लिथियम-आयन ब्याट्रीहरूले विद्युतीय सवारी साधन (EVs) र मोबाइल फोन जस्ता ब्याट्रीबाट चल्ने इलेक्ट्रोनिक्सको विकासमार्फत अटोमोबाइल उद्योगमा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याएका छन्।
अहिलेको रूपमा सीमित आपूर्तिमा अवस्थित यी खनिजहरूको मूल्यमा मागको वृद्धिले पनि प्रभाव पारेको छ। लिथियम हाइड्रोक्साइड र लिथियम कार्बोनेट जस्ता धातुहरूको विश्वव्यापी मूल्य 2020 मा प्रति टन $ 10,000 भन्दा कम बाट 2022 को सुरुमा लगभग $ 60,000 प्रति टनमा बढेको अनुमान गरिएको छ ।
यद्यपि यी खनिजहरूको मागहरू पूरा गर्न पर्याप्त आपूर्ति छ कि छैन भन्ने प्रश्न रहन्छ। द्विपक्षीय सहयोग मार्फत आपूर्ति श्रृंखला सुरक्षित गर्ने भारतीय र अष्ट्रेलीयाली पक्षहरु अग्रसर भएका छन् । भारतीय मन्त्री प्रल्हाद जोशीको भ्रमणले भारतीय फर्म खानिज बिदेश भारत र अस्ट्रेलियाको खानी मन्त्रालय अन्तर्गत पर्ने क्रिटिकल मिनरल्स फेसिलिटेशन अफिस (सीएमएफओ) बीच भएको समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएको हो । यी महत्वपूर्ण खनिजहरूको उत्खनन र प्रशोधनमा उद्योग स्तरको सहयोग बढाउन लिइएका केही महत्त्वपूर्ण कदमहरूमध्ये यो एउटा हो।
