बलिउडका संगीतकार पंकज उधासको स्वरमा एक छुट्टै जादू थियो। जस्तोसुकै भीडमा पनि मानिसहरूलाई नचाउनका लागि उनी गाउने गर्थे।
उनको संगीतमा उत्सव हुन्थ्यो। उनको गजलमा उदासीनता थियो। उनको स्वरमा आकर्षण थियो।
झिंगाट जस्तै उनको स्वरले जनताको मनलाई कब्जा गरेको थियो। उनले आफ्नो संगीतले हरेक आम मानिसको मन छुने गर्थे। यही कारण थियो कि जगजीत सिंह र गुलाम अली जस्ता दिग्गज गजल गायकहरूको जमानामा पनि उनी जनताको मनपर्ने बनेका थिए।
उनका दुवै दाजु मनहर उधास र निर्मल उधास पनि अचम्मका गायक थिए तर पंकज उधासको अगाडि उनीहरूको लोकप्रियता फिक्का जस्तै थियो।
तर अपसोज कि ७२ वर्षको उमेरमा उनको सोमबार मृत्यु भयो। अब उनको आवाज सदाका लागि बन्द भयो।
भलै, उनले यो दुनियाँ छोडिसकेका छन् तर उनको स्वरमा रहेको गीत अझैपनि मानिसहरूको मनमा बस्न सफल छ।
उनका गीतहरू अमर छन् र संगीतको सुन्दर घाटीहरूमा गुन्जिरहनेछन्। पंकजको स्वर बेग्लै थियो त्यसैले उनले गाएका गीतहरू अरुको स्वरमा सुन्न सकिन्न। उनले कयौं गीतहरू यसरी पनि गाएका छन् कि त्यो गीत उनको पहिचान बनेको छ।
प्रस्तुत छ–उनका गाएका गीतका लिस्टहरू–
‘और आहिस्ता कीजिए बातें’
यो गीत समीरा रेड्डीको डेब्यू गीत थियो। यो गीत पंकज उधासको सन् १९९८ को एल्बम स्टोलन मोमेन्ट्समा समावेश गरिएको थियो। पंकज उधासको स्वरमा रहेको उक्त गीतमा उनको पनि अभिनय रहेको छ। यो ९० को दशकको स्वर्णिम युग थियो जहाँ म्युजिक एल्बम मात्रै थिए। यस अवधिमा पंकज उधासले निकै मिठासका साथ गीत गाएर जनताहरूसम्म पुर्याएका थिए।
‘चिट्ठी आयी है’
सलिम खानले लेखेको फिल्म नाममा पंकज उधासले यस्तो भावुक गीत गाएका थिए कि आज पनि त्यो गीत कतै बज्यो भने कान त्यतातिर तान्छ। ओठमा गुन्जा देखिन्छ। यो गीत सुनेपछि मानिसहरू मग्न हुन्छन्।
‘सुख दुख था एक सबका’
जफर गोरखपुरीले लेखेका यो गीतमा हरेक युगको सार लुकेको छ। पुस्ता संकुचित भएका छन्। उनको अवस्था सबैलाई थाहा छ। पंकज उधासले आफ्नै शैलीमा गाएर गीतलाई अमर बनाएका छन्। यो गीतले पनि छुट्टै आनन्द दिन्छ।
‘चांदी जैसा रंग है तेरा’
यो गीत हरेक जमघटको शान बनेको छ। यो गीत अरुको स्वरमा कल्पना पनि गर्न सकिदैन।
जहाँ यो गीत बज्छ, पंकज उधासको अनुहार आँखा अगाडि आउँछ। यो गीत उनको करियरको पहिचान हो। पंकजले आफ्नो करियरमा जतिसुकै गीत गाए पनि यो गीत उनको नामसँग सदैव जोडिएको छ र रहनेछ।
‘चुपके चुपके सखियों से वो’
यो गीतको कुरा गर्दा जोन अब्राहम यसमा देखिएका थिए। त्यतिबेला उनी फिल्ममा देखा परेका थिएनन्। तर, यो गीतबाटै उनले मोटरसाइकलमा हिँड्ने ह्यान्डसम हङ्कको रूपमा आफ्नो छवि बनाएका थिए। यसमा पंकज आफै पनि देखिएका छन्। उनी आफ्ना एल्बमहरूमा फिचर गर्थे। उनको यो गीत पनि निकै लोकप्रिय भयो र आज पनि युवाहरुमाझ लोकप्रिय छ।
