काठमाडौँ । गत हप्ता क्यानडाका प्रधानमन्त्री जस्टिन ट्रुडो र उनकी श्रीमती सोफी १८ वर्षको वैवाहिक जीवनपछि अलग भएको खबर आयो । यसअघि मे महिनामा फिनल्याण्डकी प्रधानमन्त्री साना मरिनले पति मार्कससँग अलग भएको घोषणा गरेकी थिइन् । उनीहरुको सम्बन्ध १९ वर्षसम्म चलेको थियो । हालै न्युयोर्कका मेयर ब्लासियो पनि सम्बन्धविच्छेदका कारण चर्चामा आएका थिए ।
यसले सर्वसाधारणलाई खासै फरक पारेको छैन । पहिले सफल दाम्पत्य जीवन नेताहरुको विशेषता मानिन्थ्यो । तर अहिले यो अवस्था फेरिएको छ । विगतमा, विश्वका अधिकांश नेताहरूको लागि स्थिर विवाहलाई प्रमुख राजनीतिक पूँजी मानिन्थ्यो । पुरुष होस् वा महिला नेता, उनीहरुको निजी जीवनले सार्बजनिक रुपमा महत्व राख्दथ्यो ।
आमरुपमा जनताले आफ्नो नेता बलियो र स्थिर भएको महसुस गर्न चाहन्छन् नै ।
मनोचिकित्सक र ‘डियर थेरापिस्ट’ पोडकास्टको होस्ट लोरी गोटलिब भन्छिन्( मानिसहरू आफ्ना नेताहरू बलियो र स्थिर छन् भनी महसुस गर्न चाहन्छन् । जसरी बालबालिका आफ्ना आमाबाबुसँग सुरक्षित महसुस गर्न चाहन्छन्, मानिसहरूले आफ्ना नेताहरूसँग पनि त्यस्तै सुरक्षा चाहन्छन् ।
उनी भन्छिन्, नेताहरूले प्रायस् ‘सम्पूर्ण परिवार’ लाई अभियानहरूमा समावेश गर्दछ ताकी मानिसहरूलाई उनीहरूले देशको लागि पनि गर्न सक्छन् भनेर विश्वास दिलाउन मैले एक स्थिर परिवार बनाएको छु भन्ने लागोस् ।
मनोवैज्ञानिक ओर्ना गुराल्निक भन्छिन्( क्यानडामा जस्टिन ट्रुडो आफ्ना आमाबुवापछि पहिलो प्रधानमन्त्री हुन् जसले आफ्नो जीवनसाथी अफिसमा रहँदा अलग भए । पियरे ट्रुडो र उनकी पत्नी मार्गरेटको बिछोडको कथा शायद विश्व नेताहरूको पहिलो उदाहरण थियो । तिनीहरू आफ्नो कार्यकालको अन्त्यतिर, १९८४ मा अलग भएका थिए ।
अमेरिकाका रोनाल्ड रेगन यस श्रेणीमा रहेका छन् । इटालीमा बर्लुस्कोनी र रसियामा पुटिनको पनि पदमा रहँदा सम्बन्धविच्छेद भयो । कतिपयले पुनर्विवाह गरे । यसले के देखाउँछ, सम्बन्धविच्छेद अधिक स्वीकार्य भए पनि, विवाह राजनीतिक ब्रान्ड निर्माणको आधारशिला बनेको छ ।
थप रूपमा, फ्रान्सका निकोलस सार्कोजीले राष्ट्रपतिको रूपमा आफ्नो कार्यकाल सुरु गरेको पाँच महिना पछि २००७ मा आफ्नी दोस्रो पत्नीसँग सम्बन्ध विच्छेद गरे । त्यसपछि चार महिनापछि सुपर मोडल कल एनीसँग विवाह भयो । बेलायतका पूर्व प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसन सन् २०२० मा मरीना व्हीलरसँग छुट्टिए र मे २०२१ मा आफ्नी प्रेमिका क्यारी साइमन्ड्ससँग विवाह गर्दै सन् १८२२ मा लर्ड लिभरपूलदेखि कार्यालयमा रहँदा विवाह गर्ने पहिलो बेलायती प्रधानमन्त्री बने ।
धेरै पूर्व विश्व नेताहरू र तिनीहरूका जीवनसाथीहरू उनीहरूको सम्बन्धमा यस्तो भूमिकाको प्रभावको बारेमा स्पष्ट छन् । फिनल्याण्डकी प्रधानमन्त्री सान्ना मारिनले गत मे महिनामा कडा चुनाव हारेपछि आफू र उनका पति मार्कस राइकोनेनले सम्बन्धविच्छेदको लागि निवेदन दिएको घोषणा गरेकी थिइन् ।
गत वर्ष न्युजिल्यान्डको प्रधानमन्त्री पद छाडेकी जेसिन्डा आर्डर्नले भनिन्– ‘यो जिम्मेवारी मबाट धेरै खोसिएकोले मैले त्यसो गरे । वर्षौंको ढिलाइ पछि, उनी आफ्नो लामो समयको साथी क्लार्क गेफोर्डसँग विवाह गर्न चाहन्थिन् ।’
मार्गरेट ट्रुडोले सम्बन्धविच्छेदको कारण बताएकी थिइन्, पियरे १४ घण्टा अफिसमा बिताउने गर्थे र घरमा एक घन्टा पनि सँगै बस्न सक्दैनथे ।
विज्ञहरू भन्छन्, जसरी पारिवारिक संरचनाको धारणा विस्तार हुन्छ र राजनीतिक नेताहरूको जीवनले हाम्रो जीवनलाई प्रतिबिम्बित गर्छ, यसले उनीहरूलाई जनताको नजिक ल्याउँछ कि टाढा धकेल्छ रु
राजनीतिमा उच्च पदमा रहेकाले पैसा वा विशेषाधिकारले खुशी किन्न सक्दैन भन्ने धारणालाई बलियो बनाउँछ । राजनीतिज्ञहरू अलग हुने वा सम्बन्धविच्छेद गर्ने तथ्यले पहिलेको जस्तो स्तब्ध अहिले मानिदैन किनभने तिनीहरू वरपरको आदर्शवाद अहिले विश्वव्यापी रुपमै छिन्नभिन्न भएको छ ।
