वासिङटन— अमेरिकाको रिपब्लिकन पार्टीका तर्फबाट राष्ट्रपति पदका उम्मेद्वार र संयुक्त राष्ट्रका पूर्व राजदूत निक्की हेलीले हालै सीएनएन टाउन हलमा अमेरिकामा फेन्चनाइल अभावको बारेमा आफ्नो धारणा राखेका छन् । उनले संयुक्त राज्य अमेरिकामा तस्करी हुने फेन्चनाइल र फेन्चनाइल सम्बन्धित पदार्थको कच्चा पर्दाथको स्रोत चीनमा तत्काल प्रतिबन्ध लगाउन आह्वान गरिन् । अमेरिकामा पछिल्लो समय ओपिओइड—सम्बन्धित मृत्युहरूको संख्यामा वृद्धि भएको छ । यसको प्रमुख कारण फेन्चनाइल अभाव देखिएको छ ।
यस लेखले फेन्चनाइल अभाव, यसको दिर्घकालिन असर र चीनको संलग्नताबारे विश्लेषण गर्नेछ । फेन्च्नाइल अभावमा चीनको भूमिकालाई बेवास्ता वा वेवास्ता गर्न सकिँदैन। फेन्चनाइल र यसका डेरिभेटिभहरूको व्यापक उपलब्धता चीनको ढिलो नियम र यी घातक पदार्थहरूको उत्पादन र वितरणलाई नियन्त्रण गर्न कार्यान्वयनको अभावको प्रत्यक्ष परिणाम हो ।
इराक, अफगानिस्तान र भियतनाम युद्धको संयुक्त हताहत भन्दा बढी ज्यान लिने, फेन्चनाइलको अभावले अमेरिकी समाज चिन्तित भएको छ । सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्सनको अनुसार, २०२१ मा मात्रै, ७०,६०१ ओपिओइड–सम्बन्धित मृत्यु भएको थियो, जसमा फेन्चनाइलको अभाव प्रमुख कारण थियो।
ड्रग इन्फोर्समेन्ट एडमिनिस्ट्रेशनले चीनलाई फेन्चनाइल र यसका डेरिभेटिभहरू संयुक्त राज्य अमेरिकामा तस्करीको मुख्य स्रोतको रूपमा पहिचान गरेको छ। चिनियाँ आपूर्तिकर्ताहरूले प्रायः यी खतरनाक पदार्थहरू अन्तर्राष्ट्रिय मेल र एक्सप्रेस कन्साइनमेन्ट अपरेसनहरू मार्फत ट्राफिक गर्छन । सन् २०२२ मा दक्षिणी सिमानामा भएको बरामदले भन्सार र सीमा सुरक्षाले ५०,००० पाउण्डभन्दा बढी फेन्चनाइल जफत गरेको खुलासा गरेको थियो।
फेन्चनाइल अभावमा चीनको संलग्नता सीमामा बरामद गरिएको लागूऔषधको सरासर परिमाणबाट स्पष्ट हुन्छ, जसले राम्रोसँग स्थापित र संगठित उत्पादन र वितरण नेटवर्कलाई संकेत गर्दछ। यो अवैध व्यापारले लतलाई उत्तेजित गर्छ, समुदायलाई ध्वस्त पार्छ र राष्ट्रिय सुरक्षाको लागि महत्वपूर्ण खतरा निम्त्याउँछ। फेन्चनाइल संकट घरेलु समस्या मात्र होइन तर चीनले आफ्नो औषधि उद्योगलाई प्रभावकारी रूपमा नियमन गर्न र अवैध औषधि उत्पादनलाई नियन्त्रण गर्न असफल भएको परिणाम हो भन्ने कुरा बुझ्नुपर्छ।
निक्की हेलीले चीनमाथिको प्रतिबन्धको आह्वान यस घातक महामारीलाई निरन्तरता दिनको लागि आफ्नो भूमिकाका लागि देशलाई जवाफदेही बनाउन आवश्यक र उचित प्रतिक्रिया हो। चीनको आर्थिक हितमा प्रहार गर्दै प्रतिबन्धले चीनको गैरकानूनी गतिविधिका कारण अमेरिकी जीवनको हानि अमेरिकाले सहने छैन भन्ने बलियो सन्देश दिन सक्छ। यसबाहेक, यी प्रतिबन्धहरूले भविष्यमा फेन्चनाइल सम्बन्धित तस्करीमा अवरोधको रूपमा काम गर्न सक्छ र चीनलाई खतरनाक पदार्थहरूको उत्पादन र निर्यात नियन्त्रण गर्न थप कडा कदम चाल्न प्रेरित गर्दछ।
यी हृदयविदारक घटनाहरूले समाजका सबैभन्दा कमजोर सदस्यहरूलाई जोगाउन फेन्चनाइल आपूर्ति श्रृंखलामा व्यापक नियन्त्रणको तत्काल आवश्यकतालाई जोड दिन्छ। फेन्चनाइलको पहुँच, प्रायः अन्य पदार्थहरूको रूपमा भेषमा, अमेरिकी युवाहरूको स्वास्थ्यको लागि गम्भीर खतरा हुन्छ।
फेन्चनाइल अभावमा चीनको भूमिकाले मानव जीवनलाई बेवास्ता गरेको देखाउँछ। त्यस्ता शक्तिशाली ओपिओइडहरूको उत्पादन र वितरणले अनगिन्ती मृत्यु मात्र होइन तर दुव्र्यसनलाई स्थायी बनाउँछ र परिवारहरू नष्ट गर्दछ। विश्वभरका मानिसहरूको सुरक्षा र कल्याणलाई प्राथमिकतामा राखेर नाफालाई प्राथमिकता दिन चीनलाई जवाफदेही बनाइनुपर्छ।
चीनमाथि नाकाबन्दी लगाउनु महत्त्वपूर्ण भएतापनि फेन्चनाइल संकटलाई सम्बोधन गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग आवश्यक छ। संयुक्त राज्यले फेन्चनाइलको उत्पादन, ओसारपसार र वितरणमा कडा नियन्त्रण र नियमहरू लागू गर्न अन्य राष्ट्रहरूसँग मिलेर काम गर्नुपर्छ।
