१. धार्मिक व्यक्ति सत्य अनुसन्धानमा समर्थ हुन्छ । सत्यको यही क्षणक्षणको खोजले नै नविन संस्कृतिको निर्माण गर्दछ ।
२. यदि सत्यको खोजी गरिरहनुभएको छ भने तपाईं धार्मिक व्यक्ति हो, तपाईंको हृदयमा प्रेम छ । यदि महत्वाकांक्षी हुनुहन्न, सफलताको चाहना छैन, तपाईंका गुण तपाईंको प्रतिष्ठातर्फ अग्रसर छैनन्— तब तपाईंको जीवन स्वयम् समाजको आमूल परिवर्तनमा सहायक सिद्ध हुनेछ ।
३. जबसम्म तपाईंको मन सिद्धान्तले परिपूर्ण छ, जीवन उदास चिन्तित र दुःखी रहनेछ । सर्वप्रथम आफैलाई चिन्नुपर्छ र त्यही आत्मज्ञानबाट सही कार्य स्वतः स्फुरित हुनेछ ।
४. सानो छँदा तपाईंमा अपार शक्ति हुन्छ— पहाडलाई नाघ्ने, तारालाई छुने । तब समाजले भन्दछ— आफ्नो शक्तिलाई पर्खालभित्रै सीमित राख । शिक्षाको माध्यमले, हर प्रकारको मान्यता नियन्त्रणको माध्यमले तपाईंको शक्ति क्रमशः कुण्ठित गरिन्छ । तर तपाईंलाई त अत्यधिक शक्तिकै आवश्यकता छ, किनभने महान् शक्तिको अनुपस्थितिमा सत्यको खोजी कहिल्यै गर्न सक्नुहुन्न ।
५. संघर्षरहित, सजग जागृत अवस्थामा ऊच–नीचको भाव नै रहन्न, तब न कोही सानो वा ठूलो र न कोही गुरु हुन्छ । हाम्रो मन पूर्णतया शान्त हुन्छ र आनन्द उपलब्ध हुन्छ
६. समस्या शक्तिको वृद्धि कसरी गर्ने र कसरी कायम राख्ने भन्ने नै हो । कसरी स्वतन्त्र र जीवन्त राख्न सकिन्छ जसले गर्दा त्यो सत्य अथवा परमात्मातर्फ निरन्तर उन्मुख भइरहोस् । शक्तिको दोस्रो अर्थ हो यो । जसरी एक शान्त सरोवरमा सानो गट्टा फ्याँक्दा निरन्तर विस्तीर्ण हुने परिधि निर्मित हुन्छन्, त्यसै गरी सत्यको दिशामा शक्तिको कुनै पनि कार्य नवीन संस्कृतिका लहरको निर्माण गर्दछ, तब त्यही शक्ति अनन्त र असीम हुन्छ र त्यही शक्ति परमात्मा हो ।
साभारः ‘महापुरुषहरुका अमर वाणी’ पुस्तकबाट
