१. कर्मको फल अवश्य भोग्नु पर्छ । पापकर्म भोगको बारेमा सत्य यो हो कि त्यसको कर्ता एक्लै दोषको भागी हुन्छ । उसका कमाईमा मोज गर्नेहरुले पाप कर्मको फल भोग्नु पर्दैन ।
२. बारम्बार पापकर्ममा प्रवृत्त हुनाले बुद्धि नष्ट हुन्छ र फेरि त्यस व्यक्तिलाई पापकर्मको अतिरिक्त अरु केही मन पर्दैन ।
३. जसका सम्बन्धीहरु सुख–साधनले सम्पन्न छन् तर स्वयम् दुःख भोग्दछ तब सम्पन्न सम्बन्धीलाई त्यसको पाप लाग्छ ।
४. चंचल चित्त हुने अज्ञानी र इन्द्रियका वशीभूत पुरुषलाई धन–ऐश्वर्यले त घेर्दछन् तर स्पर्श गर्दैनन्, प्राप्त हुँदैनन्, अर्थात उसले तिनको भोग पर्न पाउँदैन । जसरी सुकेको तलाऊ माथि हाँस त हिँडिरहन्छन् तर पौडिदैनन् ।
५. जो व्यक्ति विना कारण नै रिसाउँछ र विना कारण नै प्रसन्न हुन्छ त्यो असत्पुरुषको लक्षण हो । जसरी चंचल मेघ कहीँ पानी पार्छ भने कहीँ सुख्खा पार्छ । जसरी चञ्चल मेघ व्यर्थ हुन्छ त्यसरी नै त्यस्ता व्यक्तिका काम र प्रसन्नता दुवै व्यर्थ हुन्छ, रीस र प्रसन्नता दुवै व्यर्थ हुन्छ ।
६. जसरी सुकेका दाउरासँग लाग्दा भिजेका दाउरा पनि बल्दछन् त्यसरी नै दुष्टका साथ लाग्दा निष्पाप व्यक्तिले पनि दुष्टले झैँ दण्ड भोग्नुपर्दछ, त्यसैले दुष्टको सङ्गतमा रहनु हुँदैन ।
साभारः ‘महापुरुषहरुका अमर वाणी’ पुस्तकबाट
