सम्झनुपर्ने
– अनावश्यक स्मृतिलाई विस्मृत गर्न सक्नु ।
– अत्यन्त स्वल्प आहार गर्नु ।
– सततः प्राण अपानमा स्मृति राख्नु ।
– यहाँ वा त्यहाँ जाने आउने वृत्ति नउठ्नु ।
– प्राप्त धन, मठ, सम्बन्धमा ममत्व नहुनु ।
– बाहिरी र भित्री मोहबाट मुक्त हुनु ।
– निर्वाह गर्ने वा आफ्नो बनाउनेमा इच्छा नजाग्नु ।
– म र मेरो भन्ने द्वैतको अभाव हुनु ।
– अहङ्कार उठ्ने केन्द्रको अनुभव हुनु ।
– ॐ भन्नु, एक्लै हुनु, सु पात्रमात्रै स्वीकार्नु ।
– भीड, धनमान, अपेक्षाको त्याग गर्नु ।
यी एकादश सूत्रले महासूत्रको निर्माण गर्ने सामथ्र्य राख्छन् ।
आँखा चिम्लेर अन्धकारमय शून्यमा हिँड्नु विहङ्गम योग हो ।
आँखा खोली व्यवहार गर्दा श्वास, प्रश्वासको आवागमनमा ध्यान राख्नु स्मृति योग हो, यहाँ स्थिरता, प्रसन्नता छ ।
चञ्चल चित्त रोक, स्मृतिमा बस
बाहिर बाहिर नजाऊ, आफूभित्र पस ।
संसार रुच्दैन अनुरागविना शान्ति पाइँदैन ‘राग’ त्यागविना ।
मनले मनलाई छोड्न सक्नु तरङ्गले तरङ्गलाई हटाउनु हो ।
मनुष्य जन्म मात्र सीमा हो थाहा छैन
मन अड्केको केमा हो ?
साभारः ‘विचारप्रवाह’ पुस्तकबाट
