इरानका शीर्ष कूटनीतिज्ञ र कतारका अधिकारीबीच बिहीबार तेहरानमा रणनीतिक हर्मुज जलमार्गबारे वार्ता गरिएको छ । अमेरिकी नौसेनाको नाकाबन्दीले इरानमा तेल आपूर्ति कठिन बनाएको छ भने देशभित्रै इन्धन अभाव देखिएको छ ।
कतारका विदेशमन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुलरहमान अल थानीको यो भ्रमण इरानमा एक हप्तादेखि चलेको कूटनीतिक गतिविधिपछि भएको हो।
यस अवधिमा ओमानका शीर्ष कूटनीतिज्ञ र पाकिस्तानी उच्च अधिकारीहरूबीच छुट्टाछुट्टै बैठकहरू भएका थिए। यी बैठकहरू मध्यपूर्व युद्ध अन्त्य गर्न र हर्मुज पुनः खोल्ने उपाय खोज्न केन्द्रित थिए ।
वाशिङ्टनले इरानसँग व्यापार जारी राख्ने देश, बैङ्क र कम्पनीहरूमाथि व्यापक प्रतिबन्धको चेतावनी दिएको समय यो वार्ता भएको हो । यसलाई अमेरिकाले ‘आर्थिक दबाव’ अभियानको रूपमा वर्णन गरेको छ।
इरानी राष्ट्रिय टेलिभिजनले कतारका प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका अल थानीले इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीसँग भेट गरेको जनाएको छ तर यसबारे थप विवरण दिएको छैन।
कतारको विदेश मन्त्रालयले उनीहरूले तनाव न्यूनीकरणका प्रयासहरूका साथै इरान र ओमानबीचको हर्मुजसम्बन्धी प्रस्तावित ढाँचाबारे छलफल गरेको बताएको छ ।
मन्त्रालयले अलथानीलाई उद्धृत गर्दै लेखेको छ, “छिमेकी राज्यहरूको सार्वभौमिकता र नौवहन स्वतन्त्रताको सम्मान आवश्यक छ भन्ने बुझेरसंवाद अगाडि बढाउनुपर्ने बताउनुभएको थियो ।”
मध्यस्थकर्ता पाकिस्तानसँगै कतारले अप्रिलको युद्धविराम र जुन महिनाको इरान–अमेरिका सम्झौता सुरक्षित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो तर ती सम्झौताहरू अहिले ध्वस्त भइसकेका छन्।
फेब्रुअरी २८ मा अमेरिकाविरुद्ध युद्ध सुरु भएदेखि इरानले हर्मुजमा कडा नियन्त्रण कायम राखेको छ। यो विश्वको महत्वपूर्ण ऊर्जा मार्ग हो भने वाशिङ्टनले इरानी बन्दरगाहहरूमाथि नौसेनाको नाकाबन्दीको घोषणा गरेको छ ।
