काठमाडौं । चितवनस्थित बीपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पतालमा शय्या र जनशक्तिको अभावका कारण क्यान्सर उपचारका लागि आवश्यक ‘किमोथेरापी (किमो)’ सेवा लिन बिरामीले पाँच दिनसम्म पालो कुर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ।
अस्पतालमा दैनिक करिब ३०० जना बिरामी किमोथेरापीका लागि आउने भए पनि स्रोत–साधनको अभावका कारण दैनिक करिब २०० जनालाई मात्र सेवा दिन सकिएको अस्पतालले जनाएको छ।
मेडिकल अङ्कोलोजी विभागका प्रमुख डा. गुरुशरण साहका अनुसार किमोथेरापी तोकिएको समयमा दिनु उपचारको प्रभावकारिताका लागि अत्यन्त आवश्यक भए पनि बिरामीको अत्यधिक चापका कारण त्यसो गर्न सकिएको छैन।
उनका अनुसार अस्पतालमा किमो सेवाका लागि १५० शय्या छुट्याइएको छ। केही बिरामीलाई औषधि दिएपछि छोटो समयमै घर पठाउन मिल्ने भएकाले एउटै शय्या क्रमशः अन्य बिरामीलाई पनि प्रयोग गराइँदै आएको छ। तर, बढ्दो बिरामी संख्याका कारण पाँच दिनसम्म पालो कुर्नुपर्ने बाध्यता रहेको उनले बताए।
डा. साहले प्रदेशस्तरका अस्पतालमै किमो सेवा विस्तार गर्न वा बीपी क्यान्सर अस्पतालमा शय्या र जनशक्ति थप्न आवश्यक रहेको उल्लेख गरे। उनका अनुसार हालको संरचनाले बढ्दो बिरामीको चाप धान्न नसक्दा सबै बिरामीलाई समयमै उपचार उपलब्ध गराउन कठिन भइरहेको छ।
अस्पतालले किमो चढाएको प्रतिपटक रु ५०० सेवा शुल्क लिने गरेको छ भने औषधि अस्पतालको फार्मेसीबाट छुट्टै खरिद गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। रोगको प्रकृति र प्रयोग हुने औषधिको प्रकारअनुसार किमोको लागत रु १०० देखि लाखौँ रुपैयाँसम्म पुग्न सक्ने अस्पतालले जनाएको छ।
सामान्यतया बिरामीलाई दुई साताको अन्तरमा १२ पटक वा तीन साताको अन्तरमा ६ पटकसम्म किमो दिनुपर्ने हुन्छ भने केही बिरामीले तीन वर्षसम्म पनि नियमित किमो लिनुपर्ने अवस्था रहने चिकित्सकहरू बताउँछन्।
नेपालका विभिन्न जिल्लासहित भारतीय सीमावर्ती क्षेत्रबाट पनि उपचारका लागि बिरामी बीपी क्यान्सर अस्पताल आउने गरेका छन्। तर लामो पालोका कारण धेरै बिरामी निजी अस्पताल, काठमाडौं वा भारतका स्वास्थ्य संस्थातर्फ जान बाध्य हुने गरेका छन्।
यसैबीच, चितवन मेडिकल कलेजअन्तर्गतको सीएमसी क्यान्सर इन्स्टिच्युटले सरकारी अस्पतालकै शुल्कमा किमोलगायत क्यान्सर उपचार सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको जनाएको छ। इन्स्टिच्युटका प्रमुख कार्यकारी निर्देशक प्रताप देवकोटाले सरकारी अस्पतालमा पालो नपाएका बिरामीको संख्या पछिल्लो समय बढ्दै गएको बताए।
