काठमाडौँ- बच्चाको स्वास्थ्य र समग्र विकासका लागि राम्रो प्रतिरोध क्षमता (इम्युनिटी) अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ। राम्रो प्रतिरोध क्षमता भएको बच्चा सामान्य रोगहरूबाट सजिलै बच्न सक्छ र छिटो स्वस्थ हुन सक्छ। त्यसैले, अभिभावकहरूले बच्चाको खानपानमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ ताकि तिनीहरूको शरीर रोगसँग लड्न सक्षम बनोस्।
प्रतिरोध क्षमता के हो?
प्रतिरोध क्षमता भनेको हाम्रो शरीरको रोगसँग लड्ने क्षमता हो। जब शरीरको प्रतिरोध क्षमता राम्रो हुन्छ, तब शरीर भित्र पस्ने भाइरस, ब्याक्टेरिया र अन्य संक्रमणहरूलाई सजिलै परास्त गर्न सक्छ।
बच्चाको प्रतिरोध क्षमता बढाउन मद्दत गर्ने मुख्य खानेकुरा
१. फलफूल
फलफूलमा भिटामिन सी र एन्टिअक्सिडेन्टहरू धेरै हुन्छन् जसले प्रतिरोध क्षमता बढाउँछन्।
सुन्तला, कागती, अमला, सुन्तला, स्ट्रबेरी आदि विटामिन C को उत्कृष्ट स्रोत हुन्।
फलफूलले शरीरलाई संक्रमणसँग लड्न सहयोग पुर्याउँछ।
२. तरकारीहरू
तरकारीहरूमा भिटामिन ए ,सी, इ र विभिन्न खनिजहरू पाइन्छ।
गाजर, कुम्रा, पालुङ्गो, बन्दगोभी, फूलगोभी जस्ता तरकारीहरू शरीरलाई बलियो बनाउँछन्।
यी तरकारीहरूले शरीरको श्वेत रक्त कण (इम्युन सेल) उत्पादनमा मद्दत गर्छन्।
३. दूध र दुग्धजन्य पदार्थहरू
दूध, दही र पनीरले क्याल्सियम मात्र होइन, प्रोटिन र प्रोजायोटिक्स पनि प्रदान गर्छन्।
दहीमा पाइने प्रोजायोटिक्सले आन्द्रालाई स्वस्थ राख्छ र रोगसँग लड्न सक्ने क्षमता बढाउँछ।
४. प्रोटिनयुक्त खानेकुरा
- प्रोटिनले शरीरका कोषहरू मर्मत गर्छ र नयाँ कोशिका उत्पादनमा सहयोग गर्छ।
- मासु, माछा, कुखुरा, दाल, चना, सिमी, अण्डा लगायत प्रोटिनका स्रोत हुन्।
- विशेषगरी अण्डाको सेतो भाग बच्चाका लागि पोषणयुक्त हुन्छ।
५. बादाम र अखरोट
यस्ता सुक्खा फलामा ओमेगा-३ फ्याटी एसिड र एन्टिअक्सिडेन्टले भरिपूर्ण हुन्छन् जसले मस्तिष्क विकासमा मद्दत गर्छ र रोग प्रतिरोध क्षमता बढाउँछन्।
६. अदुवा, खुर्सानी र बेसार
यी प्राकृतिक मसालाले शरीरको रक्त परिसंचरण राम्रो बनाउँछन् र रोगसँग लड्न सक्ने क्षमता बढाउँछन्।
७. पानी
- शरीरको उचित हाइड्रेशन स्वास्थ्यको आधार हो। बच्चालाई पर्याप्त पानी पिउन प्रेरित गर्नुपर्छ।
- बच्चाको प्रतिरोध क्षमता बढाउनका लागि थप सुझावहरू
- नियमित व्यायाम: खेलकुद र सक्रियता बच्चाको प्रतिरोध क्षमता बढाउँछ।
- समयमै निद्रा: पर्याप्त निद्राले शरीरलाई आराम र पुनः ऊर्जाशील बनाउँछ।
- स्वच्छता अपनाउने: हात धुनु, सफा वातावरण राख्नु पनि धेरै महत्वपूर्ण छ।
- टिका लगाउनु: समयमै सबै खालका खोप लगाउनु आवश्यक छ।
