काठमाडौँ – तौल नियन्त्रण र कम क्यालोरीयुक्त जीवनशैली अपनाउने क्रममा धेरैले प्रयोग गर्ने कृत्रिम गुलियो पदार्थ (Artificial Sweeteners) ले मुटु स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्ने एक नयाँ अध्ययनले देखाएको छ।
कार्डियोभास्कुलर रिसर्च जर्नल मा प्रकाशित अध्ययन अनुसार, एरिथ्रिटोल र जाइलिटोल जस्ता कृत्रिम गुलियो पदार्थले रक्त जम्ने खतरा बढाउने तथा हृदयघात वा स्ट्रोक जस्ता जोखिम निम्त्याउन सक्छ।
उक्त अध्ययन अनुसार, यी पदार्थहरू चिनीको विकल्पका रूपमा विभिन्न पेय पदार्थ, प्रोसेस्ड फुड, औषधि र आहार सामग्रीमा प्रयोग गरिन्छ। यद्यपि, लामो समयसम्म वा अत्यधिक मात्रामा यिनको सेवनले मेटाबोलिज्म, पाचन तन्त्र र कार्डियोभास्कुलर प्रणालीमा असर पार्न सक्छ।
कुन–कुन कृत्रिम गुलियो पदार्थ हानिकारक छन् ?
एरिथ्रिटोल
शून्य क्यालोरी भएको यो पदार्थ अधिक सेवन गर्दा रगत जम्ने खतरा, ग्यास, पखाला, र पेट फुल्ने समस्या देखिन सक्छ।
जाइलिटोल
कम क्यालोरी भएको यो पदार्थ च्युइङगम, पुदिना, बेकरी वस्तुहरूमा पाइन्छ। बढी खाँदा पाचन समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ।
स्याकरिन
सर्वाधिक पुरानो कृत्रिम गुलियो, पेट फुल्ने र अपच गराउने सम्भावना।
एस्पार्टम
चिनी भएका पेय, दही, चिप्स आदि सामग्रीमा पाइने यो पदार्थले चयापचयमा असर पार्न सक्छ।
सुक्रालोज
बेकरी सामग्री तथा विभिन्न पेयमा पाइने सुक्रालोजको बारम्बार प्रयोग पनि स्वास्थ्यका लागि हानिकारक ठहरिएको छ।
विशेषज्ञको सुझाव
विशेषज्ञहरूका अनुसार, गुलियोपनको स्वादका लागि कृत्रिम विकल्पमा पूर्ण रूपमा निर्भर हुनु दीर्घकालीन स्वास्थ्यका लागि जोखिमपूर्ण हुनसक्छ। यसका सट्टा मह, नरिवलको चिनी, स्टेभिया पात आदि प्राकृतिक विकल्पहरू अपनाउन सुझाव दिइन्छ।
विशेषगरी मुटुका बिरामीहरू, मधुमेह पीडित, र बुढ्यौली व्यक्तिहरूले यस्ता कृत्रिम गुलिया पदार्थ सेवन गर्नु अघि चिकित्सक वा पोषणविद् सँग परामर्श लिनु उपयुक्त हुन्छ।
कम क्यालोरीको नाममा अनियन्त्रित रूपमा कृत्रिम गुलियो पदार्थको सेवनले शरीरमा गम्भीर असर पार्न सक्छ। नयाँ अध्ययनले यस्ता पदार्थहरू हृदय स्वास्थ्यमा समेत गंभीर जोखिम बढाउने चेतावनी दिएको छ।
